Ανακύκλωση Ηλεκτρικών και Ηλεκτρονικών Συσκευών (Μερος 2)

 Ροή ΑΗΗΕ στην Ελλάδα (παρούσα κατάσταση)

Ροή ΑΗΗΕ στην Ελλάδα (παρούσα κατάσταση)

 Πλάνο απορρύπανσης


 Πλάνο απορρύπανσης / επεξεργασίας

Πλάνο απορρύπανσης / επεξεργασίας

 Αύξηση Δυναμικότητας Επεξεργασίας Συστήματος Επεξεργασία ΑΗΗΕ

Αύξηση Δυναμικότητας Επεξεργασίας Συστήματος Επεξεργασία ΑΗΗΕ

Νομοθετικό πλαίσιο

Στην Ελλάδα, ο νόμος 2939/2001 (ΦΕΚ 179 Α) [7], τέθηκε σε ισχύ στις 6/8/2001 με απώτερο σκοπό την (κατά προτεραιότητα) πρόληψη δημιουργίας στερεών αποβλήτων, την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίησή τους, την ανάκτηση ενέργειας, καθώς επίσης και τη χωρίς προβλήματα τελική διάθεσή τους, στη βάση της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει». Ο ΕΟΕΣΔΑΠ υπάγεται στον έλεγχο του Υπουργείο Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων (ΥΠΕΧΩΔΕ) και σκοπός του είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πολιτικής για την εναλλακτική διαχείριση συσκευασιών και άλλων προϊόντων, άρα κατά συνέπεια και των ΑΗΗΕ [8]. Παράλληλα, επιδιώκεται η βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων όλων των φορέων που συμμετέχουν στον κύκλο ζωής των ΗΗΕ (βιομηχανίες/ βιοτεχνίες που παράγουν/ διαθέτουν/ εισάγουν ΗΗΕ, παραγωγοί/ διακινητές ΗΗΕ, καταναλωτές, διαχειριστές/ ανακυκλωτές αποβλήτων, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και γενικότερα η Ελληνική πολιτεία). Εντούτοις, ο εν λόγω νόμος δε θέτει ποσοτικούς στόχους στην εναλλακτική διαχείριση των ΑΗΗΕ, εστιάζοντας αποκλειστικά στις συσκευασίες και παραπέμποντας σε επακόλουθο Προεδρικά Διατάγματα (ΠΔ) για το σύνολο των άλλων προϊόντων στα οποία περιλαμβάνονται και τα είδη ΗΗΕ. Επιπλέον το ΠΔ 117/04 [9], ενσωματώνει τις Οδηγίες 2002/96/ΕΚ και 2002/95/ΕΚ [1,10] στο εθνικό δίκαιο. Ως παραγωγός ΗΗΕ [9], ορίζεται οποιοδήποτε πρόσωπο που πωλεί ή κατασκευάζει αντίστοιχο εξοπλισμό ή τον μεταπωλεί ή τον εξάγει σε κράτος μέλος της ΕΕ. Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που διέπουν την εναλλακτική διαχείριση ΑΗΗΕ συγκεντρώνονται παρακάτω:

· Οι παραγωγοί HHE υποχρεούνται να οργανώνουν συστήματα ή να συμμετέχουν σε συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ, αναλαμβάνοντας το κόστος της συλλογής, μεταφοράς και επεξεργασίας ΑΗΗΕ.

· Οι τελικοί χρήστες των διάφορων ειδών ΗΗΕ έχουν την υποχρέωση να επιστρέφουν χωρίς οικονομική επιβάρυνση τα ΑΗΗΕ σε σημεία συλλογής.

· Οι διανομείς, κατά την παροχή νέου προϊόντος, οφείλουν με σχέση ένα προς ένα, να παραλαμβάνουν χωρίς επιβάρυνση τον αποσυρόμενο εξοπλισμό, ο οποίος είναι ισοδύναμου τύπου και εκπληρώνει τις ίδιες λειτουργίες με τον παρεχόμενο εξοπλισμό.

· Όλα τα συλλεγμένα ΑΗΗΕ, πλην των εξοπλισμών που επαναχρησιμοποιούνται, οφείλουν να μεταφέρονται σε εγκεκριμένες εγκαταστάσεις επεξεργασίας για την αξιοποίηση τους.

Συνοψίζοντας, οι νομοθετικές απαιτήσεις τόσο της ευρωπαϊκής όσο και της εθνικής νομοθεσίας ορίζουν ότι μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2006, θα πρέπει να έχει επιτευχθεί από το σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ χωριστή συλλογή από τα υπόλοιπα οικιακά απόβλητα και αξιοποίηση τουλάχιστον 4 kg ΑΗΗΕ ή 45 – 50.000 t ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης (κατά μέσο όρο), ανά κάτοικο και έτος.

3 Εφαρμογές πρακτικών εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ

Στην Ελλάδα έχουν υλοποιηθεί πιλοτικά προγράμματα διαλογής και συλλογής ΑΗΗΕ, όπως της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης [11] σε συνεργασία με το ΥΠΕΧΩΔΕ και φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης στα πλαίσια του έργου Life Environment «Βιώσιμη Διαχείριση Ηλεκτρονικών Αποβλήτων στην Ελλάδα» για την εκπλήρωση των προϋποθέσεων και στόχων που θέτει η οδηγία 2002/96/ΕΚ. Μέσω του εν λόγω προγράμματος αποκτήθηκε τεχνογνωσία που εν συνεχεία θα εξασφάλιζε τη σωστή και βιώσιμη λειτουργία αντίστοιχων μονάδων. Στη Θεσσαλονίκη αναπτύχθηκε το δίκτυο HELCARE την περίοδο 2001 2002 από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και συγκεκριμένα το Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής (ΕΜΘΠΜ), του οποίου πρωταρχικός στόχος ήταν η ανάλυση κύκλου ζωής και ο οικολογικός σχεδιασμός ΗΗΕ. Παράλληλα, στο ΕΜΘΠΜ είναι σε εξέλιξη (2007) έτερο πιλοτικό πρόγραμμα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ με στόχο την ένταξη κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων (ΑμΕΑ και αθίγγανοι) στη διαχείριση των αποβλήτων, στα πλαίσια της κοινοτικής πρωτοβουλίας EQUAL. Είναι εν γένει σημαντικό σήμερα (αρχές 2007), που πλέον η ανακύκλωση ΑΗΗΕ στην Ελλάδα προσελκύει έντονο επιχειρηματικό ενδιαφέρον στα πλαίσια του αδειοδοτημένου συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης (βλ. § 5), το να αντιμετωπιστεί με προσεχτικό τρόπο το φαινόμενο της παραδοσιακής «γκρίζας» ανακύκλωσης, ώστε να μην προκύψουν άλλα κοινωνικά προβλήματα από την αναγκαστική περιθωριοποίησή της. Ειδικότερα, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί ο ιδιαίτερος ρόλος των «γυρολόγων» (κυρίως αθίγγανων) στη διαμόρφωση του εναλλακτικού συστήματος διαχείρισης ΑΗΗΕ και το πως αυτοί θα ενταχθούν σ’ αυτό αντί να αποκλειστούν.

 Δείκτες Επεξεργασίας

Δείκτες Επεξεργασίας

Νομοθετικό πλαίσιο

Στην Ελλάδα, ο νόμος 2939/2001 (ΦΕΚ 179 Α) , τέθηκε σε ισχύ στις 6/8/2001 με απώτερο σκοπό την (κατά προτεραιότητα) πρόληψη δημιουργίας στερεών αποβλήτων, την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίησή τους, την ανάκτηση ενέργειας, καθώς επίσης και τη χωρίς προβλήματα τελική διάθεσή τους, στη βάση της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει». Ο ΕΟΕΣΔΑΠ υπάγεται στον έλεγχο του Υπουργείο Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων (ΥΠΕΧΩΔΕ) και σκοπός του είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πολιτικής για την εναλλακτική διαχείριση συσκευασιών και άλλων προϊόντων, άρα κατά συνέπεια και των ΑΗΗΕ . Παράλληλα, επιδιώκεται η βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων όλων των φορέων που συμμετέχουν στον κύκλο ζωής των ΗΗΕ (βιομηχανίες/ βιοτεχνίες που παράγουν/ διαθέτουν/ εισάγουν ΗΗΕ, παραγωγοί/ διακινητές ΗΗΕ, καταναλωτές, διαχειριστές/ ανακυκλωτές αποβλήτων, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και γενικότερα η Ελληνική πολιτεία). Εντούτοις, ο εν λόγω νόμος δε θέτει ποσοτικούς στόχους στην εναλλακτική διαχείριση των ΑΗΗΕ, εστιάζοντας αποκλειστικά στις συσκευασίες και παραπέμποντας σε επακόλουθο Προεδρικά Διατάγματα (ΠΔ) για το σύνολο των άλλων προϊόντων στα οποία περιλαμβάνονται και τα είδη ΗΗΕ. Επιπλέον το ΠΔ 117/04 , ενσωματώνει τις Οδηγίες 2002/96/ΕΚ και 2002/95/ΕΚ στο εθνικό δίκαιο. Ως παραγωγός ΗΗΕ , ορίζεται οποιοδήποτε πρόσωπο που πωλεί ή κατασκευάζει αντίστοιχο εξοπλισμό ή τον μεταπωλεί ή τον εξάγει σε κράτος μέλος της ΕΕ. Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που διέπουν την εναλλακτική διαχείριση ΑΗΗΕ συγκεντρώνονται παρακάτω:

· Οι παραγωγοί HHE υποχρεούνται να οργανώνουν συστήματα ή να συμμετέχουν σε συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ, αναλαμβάνοντας το κόστος της συλλογής, μεταφοράς και επεξεργασίας ΑΗΗΕ.

· Οι τελικοί χρήστες των διάφορων ειδών ΗΗΕ έχουν την υποχρέωση να επιστρέφουν χωρίς οικονομική επιβάρυνση τα ΑΗΗΕ σε σημεία συλλογής.

· Οι διανομείς, κατά την παροχή νέου προϊόντος, οφείλουν με σχέση ένα προς ένα, να παραλαμβάνουν χωρίς επιβάρυνση τον αποσυρόμενο εξοπλισμό, ο οποίος είναι ισοδύναμου τύπου και εκπληρώνει τις ίδιες λειτουργίες με τον παρεχόμενο εξοπλισμό.

· Όλα τα συλλεγμένα ΑΗΗΕ, πλην των εξοπλισμών που επαναχρησιμοποιούνται, οφείλουν να μεταφέρονται σε εγκεκριμένες εγκαταστάσεις επεξεργασίας για την αξιοποίηση τους.

Συνοψίζοντας, οι νομοθετικές απαιτήσεις τόσο της ευρωπαϊκής όσο και της εθνικής νομοθεσίας ορίζουν ότι μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2006, θα πρέπει να έχει επιτευχθεί από το σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΗΗΕ χωριστή συλλογή από τα υπόλοιπα οικιακά απόβλητα και αξιοποίηση τουλάχιστον 4 kg ΑΗΗΕ ή 45 – 50.000 t ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης (κατά μέσο όρο), ανά κάτοικο και έτος.

Πηγες

http://www.ecodesign.gr/presentation_gr.html

http://www.minenv.gr/anakyklosi/v.menu/siskeuasies/siskeuasies.html

http://aix.meng.auth.gr/pruwe/web/nomothesia.htm

Οδηγία 2002/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου και του συμβουλίου της 27ης Ιανουαρίου 2003 σχετικά με τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

Moussiopoulos N., K.-D. Mpouzakis, E. Iakovou, H. Achillas, N. Michalidis, A. Xanthopoulos, M. Chatzipanagioti (2006) ‘Decision making on the alternatives for the end of life management of electrical and electronic equipment’. Going green Care Innovation 12-16 November, Vienna, Austria.

EEA (European Environmental Agency) (2003) ‘Waste from electrical and electronic equipment (WEEE) – quantities, dangerous substances and treatment methods’. European Topic Centre on Waste, January 2003.

Widmer R., Oswald-Krampf, D. Sinha-Khetrival, M. Schnellmann and H. Böni (2005) ’Global perspectives on e-waste’. Environmental Impact Assessment Review Vol. 25, pp.436-458.

www.electrocycle.gr, προσωπική επικοινωνία.

Karagiannidis A., G. Perkoulidis, A. Papadopoulos, N. Moussiopoulos and Th. Tsatsarelis (2005) ‘Characteristics of wastes from electric and electronic equipment in Greece’: results of a field survey’. Waste Management and Research Vol. 23, pp. 381-388.

Νόμος 2939/2001 (06/08/2001) «Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων – ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων (ΕΟΕΔΣΑΠ) και άλλες διατάξεις», Εφημερίδα της Κυβερνήσεως Νο Α179.

Σκορδίλης Α., on line at: http://www.mnec.gr/export/sites/mnec/el/synoxi/ts/systhmata_enallaktika_diax.doc.

Προεδρικό Διάταγμα 117 (05/03/2004) «Μέτρα και όροι για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού και τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών στα είδη αυτά – Πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείρισή τους», Εφημερίδα της Κυβερνήσεως Νο Α82.

Οδηγία 2002/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου και του συμβουλίου της 27ης Ιανουαρίου 2003 σχετικά με τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών σε είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

] Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, www.ecotec.gr.

Μουσιόπουλος Ν. (2004) ‘Κοστολόγηση Διαχείρισης Ηλεκτρικών και Ηλεκτρονικών Προϊόντων στο τέλος της ωφέλιμης τους ζωής’.

] Κυρατσούλης Θ. και Θ. Κλαουδάτος (2002) ‘Η συμβολή του ιδιωτικού τομέα στη διαχείριση των αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού’ σε: 1ο Διεθνές Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρίας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με αντικείμενο την «Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων για Βιώσιμη Ανάπτυξη στον 21ο Αιώνα», Αθήνα, 28 Φεβρουαρίου – 2 Μαρτίου.

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία (19/03/2006) ‘Ο πρώτος κύκλος της Ανακύκλωσης

Συσκευών’.

Dimitrakakis E., E. Gidarakos, M. Loizidou-Malami (2006) ‘WEEE management: The situation in Greece’. Proceedings of the Pre8 conference, 5-8 July, Chania, Greece p 015.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: